تفاوت قهوه عربیکا و روبوستا
۱. گونه و ژنتیک
عربیکا: گونهای دیپلوئید (۲n=44)، با تنوع ژنتیکی بالا و طعمهای ظریفتر.
روبوستا: گونهای تِتراپلوئید (۲n=44+)، مقاومتر به بیماریها و آفات، با تنوع ژنتیکی کمتر.
—
۲. شرایط کشت و تولید
—
۳. ترکیب شیمیایی
کافئین:
عربیکا: ~1.2–1.5٪ وزن خشک
روبوستا: ~2.2–2.7٪ وزن خشک (حدود دو برابر عربیکا)
لیپیدها (روغنها):
عربیکا: 15–17٪
روبوستا: 10–12٪
قندها (ساکارز):
عربیکا: 6–9٪
روبوستا: 3–6٪
کلروژنیک اسید:
روبوستا معمولاً حاوی 1.5–2 برابر کلروژنیک اسید بیشتر از عربیکا است.
—
۴. پروفایل طعمی و حسی
عربیکا:
طعم ملایم، پیچیده و متعادل
اسیدیته ملایم (درجه بالا)
نتهای میوهای، شکلاتی، گاهی توتی و گلی
روبوستا:
طعمی قوی، تلخ و “زمینگونه”
اسیدیته پایینتر
معمولاً حس “بدنه” (body) قویتر و کِرِمای غلیظتر در اسپرسو
—
۵. سهم بازار و قیمت
سهم تولید جهانی:
عربیکا: حدود ۶۰–۷۵٪
روبوستا: حدود ۲۵–۴۰٪
قیمت در بازار:
عربیکا بهدلیل شرایط سختتر کشت و کیفیت بالاتر، معمولاً ۲۰–۴۰٪ گرانتر از روبوستاست.
روبوستا بهعنوان دانهای ارزانقیمت و پرکافئین در محصولات فوری (instant coffee) و ترکیبهای اسپرسو کاربرد دارد.
—
۶. مصارف کاربردی
عربیکا: قهوههای تخصصی (specialty coffee)، اسپرسوهای Single Origin، قهوههای فلت وایت، لانگو.
روبوستا: پایه ترکیبهای اسپرسوی ایتالیایی برای تولید کِرِمای بیشتر، قهوه فوری، ترکیبهای صنعتی.
—
۷. مقاومت زیستی و پایداری
روبوستا در مقابل تغییرات اقلیمی گرم و رطوبتی، حمله پسیل قهوه (Hemileia vastatrix) و بیماریهای پوسیدگی ریشه پایداری بیشتری دارد؛ بنابراین برای مناطق کمارتفاع و با امکانات کشاورزی محدود مناسبتر است.
—
جمعبندی کلی
عربیکا: مناسب علاقهمندان به طعمهای ظریف و پیچیده، افزایش قیمت و حساسیت کشاورزی.
روبوستا: مناسب مصارف صنعتی و ترکیبی، با طعم قوی و نرخ کافئین بالاتر، مقرونبهصرفه و مقاوم.